İRAN DEVRİMİ NEDEN VE NASIL GERÇEKLEŞTİ?

  • Home
  • Tarih
  • İRAN DEVRİMİ NEDEN VE NASIL GERÇEKLEŞTİ?

İran devriminden sonra ülkede iktidar değişikliği yaşanmıştır. Bu değişiklik sonucunda ülke geleneksel yapısına geri dönmüş ve kadınlara verilen bazı haklar ellerinden geri alınmıştı.

İRAN DEVRİMİ NEDEN VE NASIL GERÇEKLEŞTİ?

 Devrime Giden Yol

iran devrimi

Muhammed Rıza Pehlevi iktidarının ilk yılları sakin geçmekteydi. Hoşgörülü ve yenilikçi bir anlayışı benimseyen Şah, 1963 yılında “ Beyaz Devrim” olarak adlandırdığı yeni adımlar atmaya karar verdi. Şah, artan petrol geliri avantajını kullanarak ülkesini en kalınmış ülkelerden biri yapmak istiyordu.

Şah’ın Beyaz Devrimi’ne sert ve en net tepkiyi gösteren kişi Humeyni olmuştu. Onun tepkisi halk tarafından büyük çoğunlukla kabul görmüştü. Ancak Humeyni’nin yaptığı eleştiriler sonucu halk arasında yol açtığı olaylardan dolayı, ilk önce hapse atılmış daha sonra da idam kararı alınmıştı.

Nüfuz sahibi din adamlarından biri Humeyni’nin idam cezasının gerçekleşmemesini sağlamıştı. Humeyni’yi idam edemeyen Şah, onu sürgüne yollamıştı. Irak ve Türkiye’nin ardından Paris’te sürgün hayatı yaşamaya başladı.

Humeyni sürgünde olmasına rağmen birçok yerde sesi yankılanmaya devam etmişti. Üstelik onun liderliğini yaptığı ulema kanadı, iktidarı ele geçirmek için planlar yapmaya başlamıştı.

1971 yılında İran ekonomisi kötüye doğru giderken Şah, İran’ın 2 bin 500’üncü yılını kutlamak için büyük bir tören yaptı. Halkın ekonomiden dolayı hareketlenmeye başladığı bu dönemde, bu kutlama protestoların artmasına sebep olmuştu.

Kum kentinde yapılan protesto yürüyüşünde Savak güçlerinin kalabalığa ateş açması sonucu yaklaşık 100 kişi hayatını kaybetti. Bu olaydan sonra protestolar 40 günde bir tekrarlandı. Bu gösterilerin ekonomiyi kötüleştirmesi sonucu, 8 Eylül 1978’de büyük kentlerde sıkıyönetim ilan edildi.

iran devrimi

Humeyni İktidarı

Bu durumu yönetemeyen Muhammed Rıza Pehlevi, 16 Ocak 1979’da ülkeyi terk etti. Humeyni’nin 1 Şubat 1979’da ülkeye dönmesiyle, 58 yıl iktidarda olan Pehlevi Hanedanlığı son bulmuştu. 1 Nisan 1979 tarihinde İran resmen İslam Cumhuriyeti oldu.

Humeyni’nin gelmesi ile birlikte Şah döneminde batılı hayat tarzına geçiş için olan uygulamalar ortadan kaldırılmış ve İran geleneksel yaşama geri dönmeye başlamıştı. En çok dikkat çeken ise, Şah döneminde kadınlara verilen özgürlükçü hakların ortadan kaldırılması olmuştu. Peçe takma zorunluluğu getirildi.

Birçok konuda Humeyni rejimi Şah rejimine göre çok daha sert davranıyor ve ülkeyi kendi ideolojisine göre yönetiyordu. Şii mezhebinden olmayan insanlar bastırılmaya çalışılmıştır. Ahlak polisi olarak adlandırdıkları birimler insanların her hareketini kontrol etmeye başlamıştı.

Diğer yazılarımı okumak için tıklayınız.

Like
Like Love Haha Wow Sad Angry
66
Tags:
0 0 votes
Article Rating
Subscribe
Bildir
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments