
Değerli Gossive okuyucuları, bu yazımızda sizin için dünyanın en çok okunan novellalarından Carmen’i inceleyeceğiz.
DÜNYANIN EN ÇOK OKUNAN KİTAPLARINDAN CARMEN
Prosper Merimee tarafından Fransızca olarak 1845’te yayımlanan novella türündeki (öyküden uzun romandan kısa metin) Carmen, ilk zamanlarda sert ve olumsuz eleştirilerin hedefi olmuştur.
1875 senesinde Fransız besteci Georges Bizet, eseri Carmen Operası olarak sahnelemiştir. Operada önemli değişikler yapmış olsa da olumsuz eleştirilere maruz kalmıştır. Kitabı Fransızca’dan Türkçe’ye tercüme eden Berna Günen, olumsuz eleştirilerin sebebini kitapta çingenelerden, alt sınıftan bahsedilmesinden burjuvalıların rahatsız olması olarak belirtmiştir. Günümüzde ise bazı yerlerinin seksist bulunması sebebiyle eleştirilmektedir.

KİTABA GENEL BAKIŞ
Kitap onbaşı olan Don Jose’nin, özgür ruhlu bir çingeneye aşık olup katile dönmesiyle hayatının alt üst oluşunu anlatmaktadır. Dört bölümden oluşan bu kitabın, ilk üç bölümünde olaylar gerçekleşirken dördüncü bölümünde çingene kültüründen bahsedilmektedir. Fransızca yazılmış olsa da olayların İspanya’da geçtiği, ortalama 75 sayfadan oluşan bu kitap değişik kültürleri tanımak için de elverişlidir.
KİTABIN ÖZETİ
Detaya inip özet geçmek gerekirse Don Jose onbaşı olarak bir tütün fabrikasında görev yaparken Carmen adlı çingene kızı bir cinayet işler ve askerlerce tutuklanır. Dönem şartları gereği uzun yol gitmesi gerekirken onbaşının aklını çeler ve arabadan atlayarak kaçar. Bu sebeple onbaşı cezaevine girer ve rütbesi düşürülür. Kaçması için Carmen’in yardım etmesiyle yolları tekrar kesişir ve onbaşı aşık olur. Kadının çingene geleneklerine bağlı, özgür ruhlu olması, evli olduğunu gizlemesi ve flörtöz olması, Don Jose’nin de aşkına her zaman yenik düşmesi sebebiyle birçok olay gerçekleşir ve onbaşı suç üstüne suç işler. Hikaye boyunca adeta bir seri katile dönen Don Jose, kitabın sonunda Carmen’i de öldürür.
YAZAR PROSPER MERIMEE
28 Eylül 1803, Paris doğumlu Fransız yazar, çevirmen ve arkeolog olan Prosper Merimee, Yunanca, İspanyolca, İngilizce ve Rusça olmak üzere 4 dil bilmekle beraber hukuk eğitimi de almıştır.
“Merimee, Rus edebiyatının Fransa’daki ilk çevirmenlerinden biridir. Tarihsel romanlar konusunda Walter Scott’tan ve dramaları konusunda Puşkin’den etkilenmesi dışında özgün bir üslup ve tema yakalama konusunda başarılı olduğu söylenebilir. Eserlerinde korku, dehşet temalarına eğilmiş, mistisizme bağlı kalmıştır.”
23 Eylül 1870’de çevirilerle uğraştığı Cannes’da vefat etmiştir.
YAZARIN DİĞER ESERLERİ
La Guzla (1827)
La Jacquerie (1828)
La Famille Carjaval (1828)
Mateo Falcone (1829)
Visions de Charles XI (1829)
L’enlèvement de la redoute (1829)
Tamango (1829)
Le Fusil Enchanté (1829)
Le Ban de Croatie (1829)
Le Heydouque Mourant (1829)
La Perle de Tolede (1829)
Federigo (1829)
Histoire de Rondino (1830)
Le Vase étrusque (1830)
La partie de trictrac (1830)
Le musée de Madrid (1830)
Lettres D’Espagne (1832)
KAYNAKLAR
https://tr.wikipedia.org/wiki/Prosper_M%C3%A9rim%C3%A9e
https://www.idefix.com/Kitap/Carmen/Prosper-Merimee/Edebiyat/Roman/Dunya-Klasik/urunno=0000000603744
https://1000kitap.com/kitap/carmen–10691/incelemeler
Diğer yazılarımızı okumak için tıklayınız…





